TÓM TẮT
Nghiên cứu đánh giá nguồn lực và ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế, xã hội đối với công tác chăm sóc mắt, phòng chống mù loà nhằm mục đích đánh giá hiệu quả hoạt động chăm sóc mắt, phòng chống mù loà trong những năm vừa qua và cung cấp thông tin cho việc lập kế hoạch quốc gia cũng như kế hoạch của từng địa phương trong phòng chống mù loà.
Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích. Thu thập và phân tích tài liệu; thu thập bằng biểu mẫu thống kê 64 tỉnh/thành và khảo sát đánh giá tại 16 tỉnh/thành.
Các phát hiện chính:mạng lưới chăm sóc mắt, phòng chống mù loà mặc dù được phủ rộng trên phạm vi toàn quốc song chưa đều khắp và phân bố chưa hợp lý. Mô hình tổ chức chưa có sự thống nhất giữa các địa phương. Nhân lực hoạt động trong lĩnh vực chăm sóc mắt, phòng chống mù loà hiện đang thiếu ở tất cả các tuyến, thiếu các chuyên khoa sâu, phân bố không đều. Trang thiết bị còn nghèo nàn ở tất cả các tỉnh. Kinh phí đầu tư cho hoạt động còn hạn hẹp, ngân sách Nhà nước chỉ đạt 10%, thu viện phí chiếm tới 70%. Khả năng cung cấp dịch vụ còn nhiều bất cập, nhất là tại tuyến huyện, tuyến xã. Phần đông dân cư trong cộng đồng vẫn lựa chọn trạm y tế xã và bệnh viện đa khoa để tiếp cận và sử dụng dịch vụ chăm sóc mắt trong khi khả năng cung cấp dịch vụ của tuyến cơ sở hiện còn rất đơn giản, gây thiệt thòi cho người dân.
Một số khuyến nghị: xây dựng chiến lược/kế hoạch hành động quốc gia/địa phương về Chăm sóc mắt, phòng chống mù loà tạo cơ sở pháp lý cho việc huy động nguồn lực để phát triển mạng lưới.Củng cố và hoàn thiện mạng lưới chăm sóc mắt trong cả nước theo hướng là một chuyên ngành độc lập từ Trung ương đến địa phương. Chú trọng tăng cường đào tạo mới, đào tạo lại, đào tạo nâng cao và tổ chức các lớp tập huấn cho cán bộ y tế các tuyến cả về khám chữa bệnh và dự phòng chăm sóc mắt. Bổ sung trang thiết bị, cơ sở vật chất cho cơ sở chăm sóc mắt các tuyến, đặc biệt là tuyến xã/phường. Tăng cường đầu tư kinh phí đặc biệt là từ nguồn ngân sách Nhà nước cho chương trình chăm sóc mắt, phòng chống mù loà. Đẩy mạnh hoạt động truyền thông và phối hợp liên ngành trong truyền thông về chăm sóc mắt đặc biệt là chăm sóc mắt trẻ em trong cộng đồng.
Từ khóa: chăm sóc mắt, phòng chống mù loà.