|
Khắc phục tối ưu những tác dụng phụ không mong muốn của hóa chất liều cao, mở ra nhiều cơ hội sống cho các bệnh nhân bị bệnh.
 |
Bệnh nhân được ghép tế bào gốc tại Viện Huyết học -
Truyền máu Trung ương (Tuấn Vương – VHH) |
Ở Việt Nam, việc nghiên cứu ứng dụng ghép tế bào gốc đã được các nhà huyết học Việt Nam đi tiên phong trong việc triển khai nghiên cứu ghép tủy xương để điều trị các bệnh lý huyết học một cách có hiệu quả. Tháng 7/1995, PGS. Trần Văn Bé đã thực hiện ca ghép tủy xương đầu tiên cho bệnh nhân bị bệnh máu. Tính đến nay, riêng Bệnh viện Truyền máu – Huyết học TP. Hồ Chí Minh đã ghép được trên 80 ca.
Nhiều bệnh viện trên toàn quốc đã thực hiện ghép tế bào gốc và đạt được những thành công nhất định như Bệnh viện Trung ương Huế, Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện 108, Bệnh viện 19/8 (Bộ Công An). Đặc biệt, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương không chỉ thành công với phương pháp ghép tế bào gốc đồng loại trong điều trị bệnh máu ác tính, mà còn thực hiện thành công nhiều ca ghép tế bào gốc tự thân. Đây là một kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi độ chính xác cao, chuyên môn giỏi nhưng hiệu quả lại vượt trội như: không gây suy tuỷ kéo dài, giúp người bệnh giảm bớt đau đớn so với điều trị thông thường (dùng hóa chất), giảm nguy cơ tử vong do các biến chứng nhiễm trùng hay xuất huyết, mang lại cuộc sống bình thường cho người bệnh từ 5 năm trở lên. Từ năm 2006 cho đến nay, Viện đã tiến hành ghép tế bào gốc tạo máu cho 37 bệnh nhân bị bệnh lý cơ quan tạo máu (đa u tủy xương, u lympho ác tính, Lơxêmi…).
Không chỉ điều trị các bệnh máu, nhiều nghiên cứu ứng dụng tế bào gốc ở các chuyên khoa khác cũng đã được thực hiện tại Việt Nam như nuôi cấy nguyên bào sợi và tế bào sừng tại Viện Bỏng Quốc gia; nghiên cứu tế bào gốc sinh tinh, tế bào gốc trung mô và tế bào gốc biểu mô của da sau tại Học viện Quân y 103; ứng dụng ghép tế bào gốc để điều trị bệnh xương khớp tại Bệnh viện Chợ Rẫy và Bệnh viện Việt Đức; ứng dụng thành công việc cấy ghép tế bào gốc để điều trị bệnh lý giác mạc tại Bệnh viện Mắt TP. Hồ Chí Minh và Bệnh viện Mắt Trung ương; bước đầu ứng dụng ghép tế bào gốc từ tủy xương tự thân để hỗ trợ điều trị suy tim sau nhồi máu cơ tim được triển khai tại Viện Tim mạch Việt Nam.
Cùng với các nghiên cứu về tế bào gốc trong y học, ở Việt Nam đã có những nghiên cứu tiên phong về tế bào gốc và nhân bản vô tính trên đối tượng động vật ở một số Viện nghiên cứu và một số Trường Đại học.
Mặc dù ngành Y tế nước nhà đã có một bước tiến đáng kể trong kỹ thuật ghép tế bào gốc nhưng kết quả mang lại chưa cao do một số khó khăn như chưa có kinh nghiệm trong tổ chức, phối hợp và thực hiện các hoạt động nghiên cứu và ứng dụng tế bào gốc trên phạm vi toàn quốc cũng như quốc tế; thiếu nguồn người hiến tế bào gốc để có thể thực hiện ghép tế bào gốc đồng loại; cán bộ đảm nhận còn thiếu kiến thức chuyên môn sâu; kinh phí hoạt động nghiên cứu tế bào gốc còn quá hạn hẹp; trang thiết bị còn thiếu và chưa đồng bộ…
PGS.TS. Nguyễn Anh Trí, Viện trưởng Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương: để kỹ thuật ghép tế bào gốc đạt được hiệu quả cao, ngành Y tế Việt Nam cần tập trung vào bốn vấn đề chính: tạo nguồn tế bào gốc đủ và có chất lượng; hoàn thiện và làm chủ quy trình tiếp nhận, lưu trữ, bảo quản tế bào ngắn hạn và dài hạn; nắm vững và làm chủ kỹ thuật biệt hóa tế bào gốc thành các tế bào trưởng thành; sử dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh và các nghiên cứu y sinh học khác.
Để giải quyết các vấn đề này, những năm tới, Việt Nam cần tập trung đào tạo bài bản cho cán bộ y tế và phải có một chương trình tế bào gốc quốc gia kéo dài 5-10 năm hoặc lâu hơn nữa, phát triển hệ thống công nghệ thông tin, mở rộng và kết nối các trung tâm tế bào gốc quốc tế. Bên cạnh đó, cần có hệ thống văn bản pháp quy nhằm tạo hành lang pháp lý an toàn cho tất cả các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng về tế bào gốc như qui định về hiến tặng, cho, nhận tế bào gốc; thanh toán bảo hiểm cho người hiến tế bào gốc; vấn đề đạo đức, giới hạn, phạm vi hoạt động nghiên cứu, ứng dụng tế bào gốc… Bộ Y tế cần thành lập và đưa vào hoạt động các Trung tâm tế bào gốc trên phạm vi cả nước và đẩy mạnh hợp tác quốc tế với các Trung tâm tế bào gốc trên toàn thế giới.
Trong những năm gần đây, kỹ thuật ghép tế bào gốc của Việt Nam được thế giới đánh giá ngang tầm với các nước trong khu vực Đông Nam Á. Hy vọng kỹ thuật y học tiên tiến này tiếp tục được quan tâm phát triển, mang lại nhiều hy vọng sống cho bệnh nhân bị các bệnh hiểm nghèo.
YHTH
Theo t5g.org
|