Bệnh nhân nữ được ghép thận từ người cho chết não tại Bệnh viện Hữu nghị Việt- Đức

Trao đổi với chúng tôi, PGS. TS. Nguyễn Tiến Quyết- Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt- Đức cho biết, Bệnh viện Hữu nghị Việt- Đức là cơ sở y tế tuyến cuối cùng tiếp nhận điều trị bệnh nhân bị tai nạn giao thông, tai nạn lao động cũng như bệnh nhân đau ốm nặng của Hà Nội và các tỉnh lân cận. Chính bởi vậy, Bệnh viện luôn tiếp nhận nhiều bệnh nhân nặng và trong tình trạng nguy kịch. Chúng tôi luôn quan niệm: để cứu sống người bệnh thì bên cạnh nâng cao trình độ của bác sỹ, việc ứng dụng các tiến bộ y học thế giới luôn được chú trọng, ưu tiên. Thật mừng là trong thời gian qua, Bệnh viện đã thực hiện tốt điều này và cứu sống nhiều bệnh nhân. Nhất là trong lĩnh vực ghép tạng, Bệnh viện đã áp dụng thành công ghép tạng với nội tạng được lấy từ 3 nguồn: từ chính bản thân bệnh nhân, từ người cho tạng khỏe mạnh, và từ người cho chết não không có quan hệ thân thuộc. Giám đốc Nguyễn Tiến Quyết tự tin: “Bệnh viện Hữu nghị Việt- Đức có đội ngũ phẫu thuật viên dày dạn kinh nghiệm và có đầy đủ điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị thực hiện lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người trong đó có lấy và ghép thận, gan”.

Về quá trình phẫu thuật ghép tạng của Bệnh viện, Giám đốc Nguyễn Tiến Quyết cho biết, năm 1965, Bệnh viện tiến hành ghép gan thực nghiệm do GS Tôn Thất Tùng thực hiện. Năm 1999, Bệnh viện thực hiện thành công ghép thận từ người cho khỏe mạnh. Năm 2000, thực hiện Đề tài cấp Nhà nước “Nghiên cứu một số vấn đề ghép gan để thực hiện ghép gan trên người tại Việt Nam”, Bệnh viện đã tiến hành ghép gan thực nghiệm trên 15 cặp lợn, lợn số 13 sống được 13 ngày sau ghép. Năm 2006, Bệnh viện thành lập đơn vị ghép tạng, Trung tâm Thận- lọc máu. Năm 2007, Bệnh viện thực hiện ghép gan người lớn đầu tiên tại Việt Nam với sự hợp tác của các chuyên gia Đài Loan. Ngoài ra, từ năm 2009, Bệnh viện thực hiện thường quy phẫu thuật ghép thận. Thời gian thực hiện một ca ghép thận tại Bệnh viện là khoảng 3 tiếng. Bệnh nhân được rút nội khí quản tại phòng mổ và chuyển về phòng điều trị sau 4- 6 tiếng. Thời gian bệnh nhân có thể xuất viện khoảng 10 ngày sau khi phẫu thuật.      

Về bệnh nhân ghép gan đầu tiên của Bệnh viện năm 2007, bệnh nhân được ghép gan là bệnh nhân nữ 47 tuổi, được chẩn đoán ung thư gan nguyên phát, xơ gan giai đoạn cuối do viêm gan virus B từ 10 năm trước, tiên lượng nếu không được ghép gan chỉ sống được 3- 6 tháng do suy gan mất bù. Người cho gan là cháu ruột, nam 32 tuổi, cùng nhóm máu. Phẫu thuật được tiến hành lấy gan phải từ người cho (3/5 thể tích gan) ghép cho bệnh nhân sau khi cắt bỏ toàn bộ gan bệnh lý. Ca phẫu thuật thành công tốt đẹp. Sau phẫu thuật 2 tháng, bệnh nhân không có biến chứng sau ghép. 30 tháng sau khi ca phẫu thuật được thực hiên, người cho gan hoàn toàn khỏe mạnh, làm việc bình thường. Người nhận gan cũng sinh hoạt bình thường, các chỉ số sinh hóa trong giới hạn bình thường.

Trong hoạt động triển khai ghép gan, ghép thận từ người cho chết não, Bệnh viện đã triển khai ứng dụng các thành tựu mới của y học thế giới trong lĩnh vực này. Bệnh viện đáp ứng đầy đủ yêu cầu về trình độ chuyên môn, trang thiết bị, cơ sở vật chất. Bên cạnh đó, Bệnh viện được chọn làm chủ đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước “Nghiên cứu triển khai ghép gan, thận từ người cho chết não”. Sau 12 tháng chuẩn bị, Bệnh viện đã thực hiện chẩn đoán chết não cho 35 trường hợp, tuyển chọn được 30 trường hợp chờ ghép tạng gồm 10 trường hợp ghép gan và 20 trường hợp ghép thận.

Và sau nhiều tháng chuẩn bị, tin vui trong thành tích ghép tạng của Bệnh viện Hữu nghị Việt- Đức liên tục xuất hiện. Chỉ tính trong 14 ngày, từ ngày 8/5/2010 đến 22/5/2010, Bệnh viện đã thực hiện thành công các trường hợp ghép tạng từ người cho chết não. Một số ca phẫu thuật thành công điển hình là: Ngày 8/5/2010, Bệnh viện đã phẫu thuật ghép thận cho hai bệnh nhân nam, một bệnh nhân 66 tuổi và người còn lại 36 tuổi. Bệnh nhân cho tạng là nữ, 40, tuổi, bị chết não bởi tai nạn lao động. Để thực hiện ca phẫu thuật, Bệnh viện tổ chức ba nhóm phẫu thuật: một nhóm phẫu thuật lấy tạng, hai nhóm ghép tạng. Toàn bộ thời gian lấy thận và ghép thận là 5 tiếng. Hai bệnh nhân ghép thận tiến triển thuận lợi và xuất viện sau 10 ngày.

Ngày 17/5/2010, Bệnh viện phẫu thuật ghép thận cho hai bệnh nhân nữ bị suy thận mạn. Một bệnh nhân 40 tuổi và người còn lại 33 tuổi. Người cho tạng là bệnh nhân bị chết não nam 17 tuổi do tai nạn xe máy. Ngoài phẫu thuật ghép cho hai bệnh nhân thận, Bệnh viện còn ghép 2 van tim cho hai bệnh nhân bị suy van tim. Tất cả bệnh nhân được ghép đều có tiến triển tốt. Tới nay, cả bốn bệnh nhân được phẫu thuật đều đã xuất viện. Ngày 20/5, Bệnh viện đã thực hiện ghép thận cho bệnh nhân nữ 22 tuổi và bệnh nhân nam 38 tuổi với nguồn tạng lấy từ người cho chết não 20 tuổi bởi tai nạn ngã cao. Bên cạnh thận, Bệnh viện còn lấy được hai van tim, hai giác mạc ghép thành công vào bệnh nhân suy tim và gặp vấn đề về thị giác giúp hồi sinh những bệnh nhân này. Đặc biệt, ngày 21/5/2010, Bệnh viện thực hiện ghép gan thành công cho bệnh nhân nam 46 tuổi bị ung thư gan nguyên phát, gan xơ do viêm gan B. Nhóm phẫu thuật được thực hiện bởi các bác sỹ chuyên khoa gan mật, tim mạch, gây mê hồi sức, chẩn đoán hình ảnh của Bệnh viện Hữu nghị Việt- Đức. Kết quả sau phẫu thuật khá khả quan. Bệnh nhân được rút nội khí quản cùng ngày, được nằm tại phòng Hồi sức tim mạch 7 ngày. Sau 5 ngày các chỉ số xét nghiệm đánh giá chức năng gan trở về bình thường. Bệnh nhân ăn uống được. Đến ngày 14/6/2010, bệnh nhân được xuất viện. Thành công của ca phẫu thuật thật đáng ghi nhận. Ghép gan là kỹ thuật khó nhất trong các loại ghép nội tạng. Toàn bộ thành viên của ca phẫu thuật đều là bác sỹ của Bệnh viện Hữu nghị Việt- Đức.