TẠP CHÍ Y HỌC THỰC HÀNH - BỘ Y TẾ - JOURNAL OF PRACTICAL MEDICINE Thứ 2, ngày 26/8/2019  
bệnh thường gặp
Từ khóa được tìm nhiều nhất:    Tình dục  Viêm Xoang  Amiđan  Ung thư  Tiểu đường  Cổ tử cung  Bể thận  Chảy máu  Trẻ em  Cảm cúm  Viêm họng  Rụng tóc  Yếu sinh lý  Cột sống  Tim mạch  Béo phì  Viêm gan  Buồng trứng  Sốt rét  Bàng quang  Bìu  Bao tử    Y học cổ truyền  Ho 
Tra cứu bệnh theo chữ cái:    A   B   C   D   E   F   G   H   I   J   k   L   M   N   O   P   Q   R   S   T   U   V   W   X   Y   Z
04/11/2009 - 12:05 AM
Viết theo yêu cầu: Chọn lựa thuốc chữa loãng xương
Tôi 50 tuổi, giáo viên cấp III, hưu trí, bị bệnh loãng xương. Theo quảng cáo, dùng sữa giàu canxi rất có lợi. Vậy có thể chỉ dùng sữa đó để chữa bệnh hay phải dùng thêm một thứ thuốc nào khác?
Lê Thị Duyên (Phường 5 - Đông Hà - Quảng Trị)
Bệnh loãng xương có thể chẩn đoán dựa vào một số triệu chứng lâm sàng (có cảm giác giống như có kiến bò trong ống xương, đứng lên ngồi xuống, đi lại khó khăn, lúc vận động khớp kêu răng rắc...) và cũng có thể xác định bằng cách đo mật độ chất khoáng xương (viết tắt BMD=bone materical density). Khi loãng xương, mật độ chất khoáng xương giảm, độ dẻo dai, sức chịu lực kém, xương dễ bị gãy. Theo Tổ chức y tế thế giới (WHO), một trường hợp được coi là bị bệnh loãng xương khi mật độ khoáng xương so với trị số trung bình ở phụ nữ khỏe mạnh sau mãn kinh thấp hơn độ lệch chuẩn 2,5 (T<-2,5).
Thuốc bổ sung canxi và vitamin D
Người già hấp thụ canxi kém, cần dùng thức ăn giàu canxi. Khi bị loãng xương, phải dùng canxi với liều cao, mỗi ngày 800-1.200mg (trung bình là 1.000mg). Nếu chỉ dùng sữa giàu canxi thì phải uống khá nhiều. Cả một hộp sữa Anlene 400g chỉ có 2.400mg canxi, mỗi lần uống khoảng 4 thìa, pha trong 200ml nước, chứ không thể uống gần nửa hộp để đủ liều được. Hơn nữa, nếu uống quá nhiều sẽ gây mất cân đối giữa sữa và các thức ăn khác. Do đó, phải dùng thuốc. Thuốc có dạng chứa chất canxi vô cơ (canxi carbonat, canxi phothat) hoặc chứa chất canxi hữu cơ (canxi gluconat). Nên chọn dùng loại chứa chất canxi hữu cơ. Phải xem kỹ hàm lượng: ví dụ mỗi ống thuốc có loại chứa tới 1.000mg nhưng cũng có loại chỉ chứa 100mg canxi.
Ở phụ nữ lớn tuổi và người có khả năng hấp thụ canxi kém, với liều dùng trên, canxi làm chậm tốc độ hủy xương, làm giảm tần suất gãy xương. Thuốc có thể gây một số tác dụng phụ như táo bón, nhưng không gây sạn thận, không tăng canxi niệu. Ít khi chỉ dùng canxi đơn độc mà phải dùng kèm với vitamin D. Nghiên cứu trong 3 năm trên 3.270 phụ nữ sống tại các nhà dưỡng lão dùng mỗi ngày 1.200mg canxi kết hợp với 800 IU vitamin D nhận thấy: “Xác suất gãy xương khớp háng giảm 29% và gãy xương ngoài đốt sống giảm 24% so với dùng giả dược”. Vitamin D dùng ở liều này là an toàn. Nếu không tiện dùng hằng ngày thì có thể tiêm hai năm một lần với liều 150.000-300.000 IU.
Bisphosphonat
Bisphosphonat là một nhóm chất, có liên kết đặc trưng P-C-P.
Bisphosphonat được kết gắn vào chất khoáng xương rồi phóng thích rất chậm, làm giảm sự tập trung và hoạt động của các tế bào hủy xương (còn gọi là hủy cốt bào). Do cơ chế này thuốc làm giảm chu chuyển xương, giảm sự hủy xương, tăng mật độ chất khoáng xương, giảm nguy cơ gãy xương ở phụ nữ sau mãn kinh. Tác dụng này khác nhau chút ít tùy theo biệt dược: Kết quả nghiên cứu trên 2.400 phụ nữ bị loãng xương (đã có một lần gãy xương) nhận thấy alendronat làm giảm gãy xương ngoài đốt sống khoảng 47% và giảm gãy xương đốt sống khoảng 50% so với giả dược. Trong khi đó, kết quả nghiên cứu tương tự trên 3.626 phụ nữ loãng xương, nhận thấy risedronat làm giảm 30-40% gãy xương đốt sống so với giả dược.
Thuốc có gây một số tác dụng phụ ở đường tiêu hóa (khó tiêu, đau bụng, tiêu chảy) nhưng ít khi phải ngừng thuốc. Riêng alendronat có thể gây viêm thực quản nhưng hiếm khi dẫn đến hẹp hay thủng thực quản. Cách khắc phục: phải uống với một cốc nước đầy vào lúc mới ngủ dậy trong ngày, không được nhai hay để viên thuốc tan dần trong miệng, trong hoặc sau khi uống ít nhất là 30 phút không được nằm.
Có thể dùng hằng ngày 10mg hoặc một tuần một lần 70mg. Cách dùng sau tiện lợi an toàn hơn. Thời gian tối ưu chưa được xác định nhưng với alendronat dùng 7 năm vẫn an toàn. Nó làm tăng mật độ khoáng xương trong và sau khi ngừng dùng nhưng không bao giờ tăng quá mức, làm cho mật độ khoáng xương quá lớn, sự thuần nhất quá cao gây tác dụng ngược làm xương giòn dễ gãy.
Hormon thay thế estrogen và chất điều hòa thụ thể estrogen
Loãng xương sau mãn kinh có liên quan đến sự giảm sút estrogen nên trước đây từng có liệu pháp dùng hormon thay thế (tức bổ sung estrogen). Phân tích kết quả trên nhiều thử nghiệm lâm sàng nhận thấy liệu pháp này tuy có làm giảm gãy xương đốt sống 33% và ngoài đốt sống 27% nhưng không tốt hơn so với các liệu pháp khác. Trong khi đó, dùng dài ngày (thường 5-10 năm), sẽ gây ra một số tai biến như làm tăng nguy cơ ung thư nội mạc tử cung, tăng nhẹ ung thư vú và hiếm hơn là làm tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch, thuyên tắc mạch phổi. Ngày nay, liệu pháp này không còn được ngưỡng mộ như vài chục năm trước. Hiện nay dùng một chất điều hòa thụ thể estrogen là raloxipen. Chất này ức chế cạnh tranh với estrogen tại vú và nội mạc tử cung nhưng lại có tác dụng đồng vận với estrogen trong điều trị loãng xương. Nghiên cứu trên 7.705 phụ nữ bị loãng xương nhận thấy: tần suất gãy xương đốt sống giảm 30% (đối với những người trước đó đã bị gãy xương) và giảm 50% (với những người trước đó chưa bị gãy xương). Tuy ít gặp, nhưng raloxipen tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch và thuyên tắc mạch phổi giống như estrogen. Người ung thư vú thì dùng thuốc này có hai điều lợi: vừa làm chậm sự phát triển ung thư vừa chống loãng xương.
Hormon tuyến giáp
Trong một nghiên cứu trên 1.637 phụ nữ bị loãng xương (đã có một lần gãy xương trước đó) nhận thấy hormon tuyến giáp (với liều 20mcg-40mcg) làm tăng mật độ xương (tùy liều và khác nhau tùy loại xương) giảm tần suất gãy xương ngoài đốt sống 53% so với giả dược. Với liều điều trị, dùng trong 3 năm, không thấy làm tăng tần suất ung bướu ở xương hoặc các mô khác, tuy rằng trong thí nghiệm ở liều cao, hormon tuyến giáp có gây ra ung thư xương ở chuột và khỉ. Có tác dụng phụ: có thể gây buồn nôn, nhức đầu. Liều cao làm tăng canxi huyết (chỉ xảy ra trong số 11% số người bệnh dùng liều 20mcg).
Hơn 50% phụ nữ sau mãn kinh bị bệnh loãng xương nên trong số người già, loãng xương ở phụ nữ chiếm tỷ lệ cao. Là bệnh của người già, tuy không chữa khỏi hẳn, nhưng dùng thuốc chống loãng xương sẽ nâng cao chất lượng cuộc sống: làm giảm các cảm giác khó chịu (như đau xương, thoái hóa khớp, còng lưng, khó đi lại, mất sức lao động), tránh các biến cố (gãy xương, không tự chủ được sinh hoạt, tử vong). Về già cần dùng các thức ăn giàu canxi nhưng khi đã bị loãng xương thì phải dùng thuốc có chứa canxi kèm theo vitamin D. Để tránh nguy cơ gãy xương, cần chọn dùng một thuốc chống tiêu xương. Thuốc thuộc nhóm bisphosphonat, hiện đang được ưu tiên lựa chọn. Tuy nhiên thuốc chỉ dùng cho người bị bệnh loãng xương (theo tiêu chuẩn nói trên) và do thuốc khó dùng, nên chỉ dùng khi cần thiết, theo sự chỉ dẫn của thầy thuốc. Thuốc tuy phải dùng lâu dài nhưng không tốn kém nhiều như thuốc chữa các bệnh mạn tính khác.
YHTH
Theo SK&ĐS
[Quay lại]
 In trang    Đầu trang
Các tin cùng chủ đề
Duy trì trí nhớ ở người cao tuổi? (11/24/2013 8:37:06 PM)
Chế độ dinh dưỡng cho người cao tuổi (12/3/2010 9:22:27 AM)
Những lý do dễ bị tiêu chảy (8/22/2010 11:50:59 PM)
Thuốc điều trị thoái hóa khớp gối và loãng xương (3/2/2010 2:49:15 PM)
Loãng xương: Thuốc và cách dùng (12/15/2009 10:46:06 PM)
Biến chứng sau nhồi máu cơ tim (11/21/2009 11:35:09 PM)
Phòng ngừa đột quỵ do tai biến mạch máu não - Kỳ I: Dấu hiệu nhận biết đột quỵ (11/20/2009 11:33:10 PM)
Ðiều trị bệnh loãng xương bằng y học cổ truyền (11/4/2009 12:23:57 AM)
Các bệnh xương khớp thường gặp sau thời kỳ mãn kinh (11/4/2009 12:19:21 AM)
Một hiểm họa đối với người cao tuổi (11/4/2009 12:16:19 AM)
Vai trò của canxi đối với người cao tuổi (11/4/2009 12:13:34 AM)
Thuốc phòng loãng xương sau mãn kinh (11/4/2009 12:10:47 AM)
Viết theo yêu cầu: Dùng thuốc chữa loãng xương như thế nào? (11/4/2009 12:08:20 AM)
Các yếu tố nguy cơ gây bệnh loãng xương (11/4/2009 12:02:15 AM)
Biện pháp mới điều trị loãng xương do dùng glucocorticoid (11/3/2009 11:59:31 PM)
TẠP CHÍ MỚI PHÁT HÀNH
Downdload tài liệu

Mã số tin nhắn trả về:

TRA CỨU TỪ ĐIỂN
Từ điển: 
Từ khóa:   
Đại từ điển trực tuyến
--- Liên kết website ---
LIÊN KẾT
Chung cư HH2 Linh Đàm